Massaproductie is niet door Henry Ford uitgevonden. Wel heeft hij als eerste dat groots in praktijk gebracht. Hij deed aan grootschalige fabricage waarin het eindproduct werd geassembleerd uit individuele onderdelen, die door gespecialiseerde arbeiders of machines werden gemaakt. Trouwens, de Romeinen waren al bezig met massaproductie. Zij maakten bijv. dakpannen van klei, die zij met speciale mallen in de juiste vorm goten.
Is er dan altijd massaproductie geweest?
Nee, zeker niet. Tot aan de industriële revolutie die in ca. 1750 begon, is er sprake geweest van hoofdzakelijk stukproductie. Als je een product wilde, dan werd dat speciaal voor jou gemaakt. En waren de Gilden, de hoeders van prijs en kwaliteit van het ambachtelijk werk. Eeuwenlang is er dus aan personaliseren gedaan. Een wijze die in principe het beste aansluit bij de wensen van mensen.
Industriële revolutie
De industriële revolutie is de overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen die gepaard ging met grootschalig organisatorische en sociale veranderingen.
De industriële revolutie die in ca. 1750 in Engeland begon, had al spoedig navolging in heel Europa. De ambachtelijke en kleinschalige werkplaatsen groeiden uit tot grote fabrieken en vormden samen een grootschalige industrie. Door het efficiënter kunnen produceren daalde de prijs van de producten, waardoor meer mensen zich die producten konden veroorloven.
Tot met de 20e eeuw heeft dit systeem zich kunnen handhaven. Eerst door de vele uitvindingen, waardoor de productie sneller, beter en voordeliger kon worden uitgevoerd. Pas in de 2e helft van de 20e eeuw met de opkomst van automatisering kon weliswaar de productie nog verder worden verbeterd, maar dat had ook zijn keerzijde voor de consument. De consument kreeg hierdoor meer keuzes en kon zich daarmee weer personaliseren.
Massaproductie
Een kleine 300 jaren is massaproductie de standaard geweest in de industriële sector. Voor die massaproductie waren grote investeringen nodig. De efficiency en de grote aantallen producten stonden centraal in het proces en denkwijze. Er was immers voldoende vraag en bijna niemand dacht meer aan personaliseren. En wilde toch iemand maatwerk, dan kon er een opdracht worden gegeven, maar dat was in verhouding veel duurder dan het fabrieksproduct.
Binnen de grootschalige productie was er dan ook geen differentiatie. Het product was zoals het was. Zo kon je vanaf 27 september 1908 een T-ford kopen en die waren allemaal hetzelfde.
Wijzigingen in het consumentengedrag
Na de 2e wereldoorlog heeft de techniek een gigantische vlucht genomen en het lijkt wel of het steeds sneller gaat. In 1992 werd de PC geïntroduceerd en nu kun je de wereld op jouw horloge binnenhalen. Dit heeft zijn weerslag gehad op de consument. In toenemende mate werden programma’s verbeterd en versneld. Het internet biedt nu zoveel keuzes, dat de consument makkelijk aan webrooming kan doen.
Dan zijn er nog de vele social media channels waar de consument op terecht kan voor informatie over bijv. jouw product. En vergeet niet de forums waar een product kan worden gemaakt en worden gebroken. De consument heeft dus nu keuzes te maken, omdat ook de fabrikanten zich aan de wensen van de consumenten heeft weten aan te passen. En voor de fabrikanten is dat mede mogelijk, omdat voortschrijding van de techniek het mogelijk heeft gemaakt.
Hoe kom je aan de wensen van de consumenten?
Het kan nog wel steeds massaproductie zijn, maar dan wel met een redelijke mate van differentiatie. De consument is uitgekeken op de onpersoonlijke producten. Een mooi voorbeeld hiervan is de auto-industrie. Kon je voorheen een auto uit de catalogus bestellen, nu kun je die geheel zelf samenstellen. Dat geeft nu het persoonlijke aspect aan het product. De consument heeft zijn persoonlijke wensen daarin verwezenlijkt. Dit geeft een goed gevoel bij die ervaring.
Het produceren is één, maar vanuit welke informatie wordt die productie gestart? Waar denkt de consument aan, welke ervaringen heeft de consument, welke toevoeging wil de consument? Enkele vragen waar een antwoord op moet komen. Daar is de social media een perfect instrument voor. Daar moet je als bedrijf actief aan meedoen. Er is veel informatie als gebruiksvriendelijkheid, prijs/prestatieverhouding, gebruiksgemak, gebruikservaring, enz. uit te halen.
Om dit proces de kanaliseren is het systeem Social Network Roadmap een geschikt instrument voor de ondersteuning.
Het is een andere kijk op de van oudsher aangeleerde marketingmethode. Was het ooit productkenmerkengericht, is het nu gebruikservaringengericht. Met alle informatie uit de social media kan vanuit marketingoogpunt een toegespitste aanpak worden opgezet om de verkoop te stimuleren.
Massamaatwerkproductie
Louter massaproducten zonder enige differentiatie in dat product wordt door de consument niet meer geapprecieerd. Zij hebben immers keuzemogelijkheden en die willen zij ook gebruiken. Dit refereert naar een menselijke basisbehoefte; het personaliseren.
Massamaatwerkproductie is dus massaproductie met de nodige aanpassingen. Die aanpassingen kunnen zijn, dat de consument een aantal verschillen in het product krijgt voorgeschoteld, maar ook dat de consument zelf wijzigingen aan het product kan aanbrengen. En als de consument zelf die aanpassingen kan doorvoeren, geeft dat het gevoel dat de consument het product zelf heeft gemaakt. Dit is een niet te onderschatten gevoelswaarde.
Voor de fabrikant wordt het ook makkelijker om de productieprocessen aan te passen zonder dat het veel geld kost. Technische innovaties en het verkorten van productieprocessen leveren de mogelijkheid. Het is beter en goedkoper om massamaatwerk te leveren, dan individueel maatwerk. De consument kan toch nog invloed uitoefenen op het product en daarmee toch nog het gevoel krijgen een gepersonaliseerd product te hebben.
De fabrikant kan desgewenst het systeem Quick Response Manufacturing (QRM) gebruiken om kleinere series met een grotere differentiatie te produceren.
Wat kan de marketing toevoegen?
De consumenten zijn oververzadigd met massaproducten. Hoewel er op massaproducten al is gedifferentieerd, is er nog steeds ruimte om dit proces voort te zetten.
De communicatie met de consumenten via de social media en de opgedane inzichten in de wensen van hen moet worden verzameld en gestructureerd voor de verdere ontwikkeling van producten.
Het beleid met betrekking tot verpakking, prijsstelling, gebruiksvoorwaarden, leveringsvoorwaarden, productspecificatie, enz. dient goed geborgd te zijn op de afdeling Marketing.
De focus moet gericht zijn op de ervaringen van de consumenten en niet op de waarde van het product voor de consument. Dat laatste is natuurlijk wel belangrijk, maar de consument vraagt nu de meeste aandacht. De informatie ligt nu immers in de social media contacten.
Doe actief mee op de social media. Wel of niet onder de bedrijfsnaam of op eigen naam of fakename. Zo kom je meer te weten, omdat je dan deels kunt sturen op informatie die je wenst te ontvangen.
Als je wel als bedrijf reageert op social media toon dan dat je hebt geluisterd naar de consumenten en eventueel hun oplossingen geheel of gedeeltelijk wil doorvoeren. Als je ergens goodwill wilt kweken, is het hiermee.
Door als bedrijf op social media mee te doen, kan er een vaste groep van consumenten ontstaan, die positief staan tegenover jouw bedrijf, resp. product. Hen kun je dan laten deelnemen aan experimenten en je kunt hun ideeën toetsen. Ook kunnen zij worden ingezet bij proefprogramma’s.
